Dugutigibulon:


Duguyigibulon ye yɔrɔ ye dugutigi ni dutigiw bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ yɔrɔ min na ka dugu kunkanko kuma fɔ. Waati o waati ni ko bɛ dugu kɔnɔ, bɛnkan ka kan ka ta ko min na, i n’a fɔ bolokoli n’a ɲɔgɔnw, walima ni duguden dɔ ye ko dɔ kɛ fɔkabɛn ka kan ka kɛ min na, dugutigi bɛ mɔgɔ bila ka dutigiw weele dugitigibulon kɔnɔ, ka taa hakilina falen falen kɛ o ko kan. Dugutigi ka ciden bɛ dunun ta, ka taama, k’o gosi k’a fɔ:  » eeeh Dutigiw, dugutigi ko k’a fɔ aw ye ko ni darakaw dun na sinin sɔgɔma, ko aw ka ɲɔgɔn sɔrɔ dugutigibulon na, ko ci bɛ yen ka fɔ aw ye. » A bɛ taama dugu bɔlɔn bɛɛ kɔnɔ k’o fɔ, wa bɛɛ b’a mɛ. O la ni dugujɛra, dutigiw ni dugutigi bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ bulon kɔnɔ. Ni foliw ban na, ka sɛnɛkun tulonkɛw,kanimaaya tulonw ban, dugutigi bɛ u bisimila, k’u bɛɛ fo u nali la, ka weelekun da u tulo kan.
N’i bɛnna ni o dɔ ye don o don dugutigibulon kɔnɔ, o don, i b’a dɔn ko maakɔrɔbaya ye hakilitigiya ni ko dɔn ye. O don, i bɛ kuma diya dɔn, k’a nafa dɔn bawo maakɔrɔw bɛ kuma ni basikgi ye, ka kuma walawala, k’a sumaya, ka daɲɛw sigi ka ɲɛ, ka kuma tigɛ tigɛ ni zana kɔkɔlenw ye, minnu kɔrɔ sɔrɔli bɛ hakili bila baara la kosɛbɛ.
Walasa ka kuma daminɛ, min dalen b’a kan si la, dugutigi b’o t’a tɔgɔ ma ka kuma sara o la, ka weelekun fɔ. O fana bɛ kuma da a dankan tulo kan, o fana b’a d’a dankan tulo kan. A bɛ kɛ ten fɔ ka se u bɛɛ la dɔgɔni ma.
Kuma dikun ye ɲɔgɔn ma kelen kelen walasa weelekun ka mɛ ka fɔ, a ka faamu kosɛbɛ, bɛɛ ka se k’i hakilina labɛn yanni kuma ka se i ma.
Ni kuma dara u bɛɛ la dɔgɔni tulo kan, o bɛ kuma laminɛ i n’a fɔ tɔw, ka sɔrɔ ka kuma ta k’a hakilina fɔ. O fɔtɔ, o fana bɛ kuma sara a dankan na kɔrɔya sira fɛ. Ni dɔgɔni tila la, a ye kuma sara min na, o b’a fɔ: « i ni sè », yɔrɔdɔw la, a bɛ fɔ ko  » i dan ka segin » nga ni fila bɛɛ bɛ fɔ mɔgɔ ma n’i nana ka bɔ taama na. Nga dugutigibulon kɔnɔ kuma sen fɛ, a bɛ fɔ bawo, kumakɛla bɛ miiri min kɛ, ka hakilina ɲini, k’o kɛ hakilitigi kuma ye walasa k’o kɛ ko fura ye, o bɛ i ko a tun taara dugu la bawo a hakili tun bɔra a nɔ na. O la, ni dɔ tila la kuma na, o b’a di a dankan ma, dankan b’a fɔ ko o ni sɛ.
O yɔrɔ la, kuma dira min ma, o fana b’a hakilina fɔ, n’o tila la, o bɛ kuma di a dankan ma. Kuma bɛ kɛ ten fɔ ka na se dugutuigi ma. Dugutigi bɛ bɛɛ fo, ka sɔrɔ k’a hakilina fɔ kuma kan k’o sara a dankan na tugun. U bɛ dugutigi hakilina sara sara ɲɔgɔn na ka jigin i ko siyɛn fɔlɔ, ni kuma sera u bɛɛ la laban ma, o bɛ tila k’a hakilina fɔ tugun.
Kuma taa ka segin siyɛn fila kɔnɔ, o b’a sɔrɔ hakilina dɔ kun bɔra, u bɛ min ta ka hakilina falen falen o kan, k’o kɛ bɛnkan ye. O la, jɛɛmu bɛ wili o kan. Dugutigi bɛ bɛɛ fo, ka mɔgɔw labila, bɛɛ bɛ taa so.
N’u taara so, su fɛ dutigi bɛɛ fana b’i ka dudenw lajɛ, ka bɛnkan in da u tulo kan. Du kɔnɔ, faw bɛɛ la laban fana bɛ kuma da du musow la kɔrɔbalen tulon kan, o bɛ muso tɔw ladɔnniya ko la.
Sen min na ni jɛɛmu gɛlɛyara ko fura ma sɔrɔ a la, dugutigi b’a fɔ dutigiw ye bulon kɔnɔ ko ka jɛɛmu wili, ko bɛɛ ka « taa si », ni dugu jɛra u ka ɲɔgɔn sɔrɔ bulon na tugun walasa ka bɛnkan sɔrɔ.
« taa si », kɔrɔba de bɛ nin kuma in na. « taa si » kɔrɔ ye ko su fɛ, n’o ye waati ye waati min na mankan ka dɔgɔ, waati min na senkan ka suma, waati min na maa bɛ se ka miiri ka ɲɛ, k’i k’i miiri o waati ka fura ɲini ko in na. « Taa si » kɔrɔ ye fana, ko i kelen t’i ka so kɔnɔ, taa hakilina falen falen kɛ i muso fɛ, aw ka bɛn kelen kan, i ka sɔrɔ ka na. O de la, farafinna, a bɛ jate i ko musow da bɛ du ni dugu kunkanko kuma na, hali ni u tɛ ye kuma kɛnɛ kan cɛw cɛma. A ka can a la, ni cɛkɔrɔbaw ye ɲɔgɔn sɔrɔ o dugujɛ, bɛnkan bɛ sɔrɔ ko la.
Nin bɛɛ de kun ye dalakan labatoli ye, cɛnni kubɛnni ani du, dugu ani jamana dilali ye. An ka maakɔrɔbaw tɛ fɛ ka kuma lankolon fɔ, u tɛ fɛ ka ko lankolo kɛ, ko minnu kɔ fɛ u bɛ maloya sɔrɔ walima n’u bɛ kɛ cɛnni ye du, dugu walima jamana kɔnɔ.
O de la, dugu kunkanko o kunkanko la, u bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ dugutigibulon kɔnɔ, ka kuma di bɛɛ ma, bɛɛ k’i hakilina fɔ u ka bɛn kelen kan, nimisa tɛ min kɔ fɛ. Ni bɛn kɛra min ka bulon kɔnɔ, o tɛ dugutigi kelen ka kuma ye, o tɛ maa kelen ka kuma ye, o ye dugu bɛn kan ye, wa a ka gɛlɛn maa kelen ka se ka o bɛnkan wili.

Publicités

2 réflexions au sujet de « Dugutigibulon: »

  1. Oui, elle la respecte parce que la jeunesse a toujours cru en la sagesse et à l’effort d’analyse des vieillards dans la prise des décisions collectives.

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s