An kana lakɔli lagoya demisɛw ye



An bɛ yɔrɔ min na I ko bi, bɛɛ da bɛnnen bɛ dɔnni dɔgɔya kalandenw na ani kalandenw ka karamɔgɔ bonya baliya ma. Dɔw yɛrɛ b’a kɛ fɔfɛn ye lajɛyɔrɔw la. Kalandenw ni kalanden sɔgɔw bɛ o gɛlɛya ninnu kɛ karamɔgɔw nɔ ye. O kuma ninnu sen fɛ, kalanden sɔgɔ dɔw bɛ kɛ sababu ye k’u denw su ka bila karamɔgɔw la ani ka kalan lagoya u ye ka sɔrɔ u t’a t’a dɔn.

O ko dɔ kɛra ne ɲɛ na Bamakɔ sɔgɔmada in na. Ne tun bɛ moto la. N jɔra ka telefɔni kariti san yɔrɔ dɔ la. Karitifeerela denmusonin, min bɛ dugumakalan san filanan na, o nana a jɔ a fa ma : « papa, an ka karamɔgɔmuso ko an ka taa ni sɛbɛnnikɛ gafe kelen ye sini sɔgɔma »

O yɔrɔ bɛɛ la, den fa pɛrɛnnan en kunna : « I tori ka bɔ n kɔrɔ. N tɛ foyi d’i ma. Aw ka karamɔgɔw hakili la ko an bɛ yan ka baara kɛ olu de ye k’u ka nasɔngɔ dafa. U bɛ nin ko ninnu de kɛ walasa ka wari sɔrɔ… »

N tun tɛ se ka to n sen donbali tiɲɛ yɛrɛla nin babu in na karitifeerela ni a denmoso cɛ bawo a bɛ fɔ Bamanankan na : « n’i ye wara ye mɔgɔsu kan, kana a fɔ ko bɔ mɔgɔsu kan, a fɔ ko bɔ an su kan. » O kɔfɛ, n yɛrɛ fɛ, a ka kan, n ka ɲɛfɔli kɛ den fa ye nin wale in kan, wale min n’a bɛ k’a fɔ, n’a bɛ k’a fɔ, ka sɔrɔ tiɲɛ yɛrɛ la, a tɛ fɛn dɔn a la lakɔlika kun kan. Yɔrɔ ɲuman tun don fana, n ka se ka lafaamuli kɛ ɲɛsin denfaw bɛɛ ma, minnu tun bɛ o yɔrɔ la yen. A diyara o mɔgɔw yɛrɛ ye, bawo u y’o jira u ka kuma kɔnɔ, aw bɛna minnu ye kuma kɔnɔ.

N kɔrɔkɛ, hakɛto n da donni na i n’i den cɛ kuma na, nka, n hakili la, i y’a fɔ cogo min na, o t’a fɔcogo ye den ye. A fɔlɔ ye, i pɛrɛnna den kunna kojugu fɔ k’a lasiran. O kɔfɛ, n bɛ hakɛtoɲini kɛ, nka fɔ I k’a dɔn ko e bɛ musaka min kɛ I den ka kalanko la, ali n’a sɔrɔ la I b’o di karamɔgɔ ma, o tɛ foyi ɲɛ karamɔgɔ ka diɲɛlatigɛ la. N bɛ n d don kuma in na, bawo, an fɛ yan, den ye bɛɛ ta ye. O kɔfɛ, ne fana ye Maliden de ye. Jamanako la, an ka kan ka ɲɔgɔn bila sira. O bɛɛ kɔfɛ, n ye lakɔlikaramɔgɔ ye. O kama, n bɛ fitinin min dɔn a ko la, n ka kan k’o fɔ, ka mɔgɔw bila sira walasa gɛlɛya ni faamubaliya min bɛ nin ko ninnu na, dɔ ka bɔ o la. Lakɔlikaramɔgɔw fana bɛ jɔda ni cɛsiri min na walasa k’u ka baara sabati ka ɲɛsin demisɛw ka ɲɛtaa ma, o ka dɔn ali n’a y’a sɔrɔ i ko a bɛ fɔ bamanankan na cogo min na : « sanjikɔrɔ wɔsi tɛ dɔn. » N’o tɛ, karamɔgɔw fana b’u seko la.

Bangebaga caman bɛ yen, u kumatɔ bɛ demisɛnw su ka bila karamɔgɔw la ka sɔrɔ u t’a dɔn kojugu ye. Karamɔgɔw jɔyɔrɔba bɛ denmisɛn ka diɲɛlatigɛ labɛnni na. Ni densɔmɔgɔw ye karamɔgɔw lako goya denmisɛnw ye, ka tila ko demisɛnw ka karamɔgɔ bonya, o ka gɛlɛ dɛ !

Sisan, e bɔra ka I den ka karamɔgɔmuso ka yurukuyuruku n’a ka tilenenbaliya da kɛnɛ kan I den ye ka sɔrɔ a tiɲɛ t’i tɛgɛ. A bɛ kɔrɔbaya n’o hakilina in ye ka ɲɛsin a karamɔgɔ bɛɛ ma. Ne fɛ, kalanko la, jango demisɛnw ni karamɔgɔw cɛ, an ka kan ka an hakili to an ka fɔtaw la. An ka kan ka karamɔgɔw dɛmɛ u ka baara la, olu minnu ye demisɛnw ka sini dilabaga dɔw fana ye. An ka cogo bɛɛ kɛ, walasa ka ɲuman fɔ karamɔgɔw kan demisɛnw ye. O bɛ kɛ sababu ye ka karamɔgɔw kanu don demisɛnw na, k’u ko diya u ye. O la, u b’u karamɔgɔ bonya, k’u lamɛn. Nka, n’an bɛ to ka karamɔgɔw kɔrɔfɔ demisɛnw ɲɛna, u t’u bonya abada.

O la, karitifeerela y’i kan to :
«Lakɔlita ni sisan cɛ, n ye musaka caman de kɛ. Ne yɛrɛ t’o musaka ninnu kun dɔn.»

N ka kunnafoni di, lafaamuyali, ani kalan ka ɲɛsin nin den in fa ma, o kɛra mɔgɔ wɛrɛw ɲɛna a diyara minnu ye kosɛbɛ. O dɔ y’i kan to :
«karamɔgɔ, i ka kuma diyara an ye kosɛbɛ. An caman taabolo ye nin, nka a t’a dɔn ko a bɛ se ka nin kojugu in bɛɛ lase demisɛn ma kalanko la. I ka kuma ye faamuyaliba di an ma. Ne yɛrɛ kɔnin tun tɛ nin bɛɛ juguya dɔn a la. N bɛ n hakili to i ka nin fɔlen ninnu na.”
N tilala k’a jira ko tiɲɛ tɛ den fa bolo. O ko a ye musaka caman kɛ a den ye ka sɔrɔ a t’u kun dɔn. A bɛ sɔrɔ ka karamɔgɔ jalaki ka lakika t’a bolo. A yɛrɛ y’a jaabi sisan ko a ma deli ka taa den lajɛ kalanyɔrɔ la walima ka taa karamɔgɔ ɲininka o musakaw kun na. Mun de la a ma taa karamɔgɔ ɲininka? A ma ɲi yɛrɛ I ka den don kalan na, ka tila ka san bɛɛ kɛ ka sɔrɔ I ma taa a lajɛ kalanyɔrɔ la. Wa, o ye bangebaga caman taabolo ye.

A ye hakɛto alisa, nka, nbɛ fɛ k’a jira dama, ko bangebaga caman bɛ kojugu k’u yɛrɛ la an’u denw na n’u miiriya y’a jira k’a fɔ ko den ka ladamu bɛ labɛn lakɔliso dɔrɔn na.
O tɛ, lakɔli ni du bɛ ɲɔgɔn dafa den ka ladamu n’a ka kalan na. Nin fila si man kan ka ban k’a ta kɛ, n’o tɛ, o nɔ bɛ ye, o la, demisɛnw ka jamanaden ɲumanya bɛ gɛlɛya.
N badenw, kalanko ye an bɛɛ kunko ye : gufɛrɛnama, lakɔliko forobacakɛlaw, karamɔgɔw, kalandenw, kalanden sɔmɔgɔw, bɔlɔnkɔnɔna ani du! Nin kelen kelen bɛɛ ka kan k’i jɔyɔrɔ fa, ka da a la waati bɛɛ, ko i y’i ka kɛta kɛ ka ɲɛ. Kibaruya jugu dili karamɔgɔw kan, o bɛ dɔ de bɔ lakɔliko fanga la, ka dɔnni dɔgɔya.

O la, an bɛɛ k’a tɛgɛ di ɲɔgɔn m, ka kan kelen fɔ, ka taa sira kelen fɛ walasa ka kalanko lataaɲɛ an ka jamana kɔnɔ.

Advertisements

2 réflexions au sujet de « An kana lakɔli lagoya demisɛw ye »

  1. Salon n ye leteri c’i ma, ko n ye Ameriki kalanden min be Bamanankan kalan. Hali bi i’ka sebenni be n’ka kalan sabati! Sisan n be Mali ani a jera n ma ko bangebaw te u denmisenw demen ni u’ka devoir ye. Kalandenw b’u yere demen. Ameriki mogow be fo, « fiyentow te se fiyentow demen. » Bangebaw min delila ka taa lakoli ka kan ka u denmisenw demen!

    I ni baara!

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s